Κωστής Παλαμάς, «Ύμνος εις την Αθηνάν»

Ω μεγίστης Παλλάδος καλούμεναι
Πασών Αθήναι τιμιωτάτη πόλις!
ΣΟΦΟΚΛΗΣ

 Θα τραγουδήσω τη θεά του κόσμου τη μεγάλη,
την παρθενιά, την προκοπή, τη γνώση, τη σοφία·
στα χώματά σου τα ιερά, θεοχτισμένη Αθήνα,
τέτοιο τραγούδι αιώνια ταιριάζει να γρικιέται.
Θα τραγουδήσω τη θεά του κόσμου τη μεγάλη

Κωστής Παλαμάς, «Η Ασάλευτη Ζωή (1904)»

"Η Ασάλευτη Ζωή" υπήρξε το έδαφος από το οποίο αναπτύχθηκε η διαφοροποίηση και η αυτοθέσμιση εκεί καταγράφηκε ένας κόσμος χωρίς σκιές, φόβους και μυστικά, ένας λόγος ευρύχωρος και πολυτυπικός, όπου ακόμα και η άρνηση αποκτούσε μια θετική σημασία. Με τους "Βωμούς" χαρτογραφείται ένας άλλος βίος: γεμάτος σκοτάδι, τρόμο και θραύσματα και ως συνδετικός ιστός ανάμεσά τους αναδύθηκε η βασκανία του ιστορικισμού. Η βιωμένη στιγμή μετατράπηκε σε αιώνιο σύμβολο, έχασε την "ενδοτέλεια" και την αυτονομία της, και μεταμορφώθηκε σε ένα παραπέτασμα που έκρυβε σκιώδεις απειλητικές παρουσίες αλλά δεν αποκάλυπτε καμιά λυτρωτική παρουσία. 

Κωστής Παλαμάς, «Οι καημοί της λιμνοθάλασσας» (συλλογή ολοκληρωμένη)

 Η ποιητική συλλογή «Οι καημοί της λιμνοθάλασσας» (1912) είναι εμπνευσμένη από τα παιδικά βιώματα του ποιητή στην πατρίδα του, το Μεσολόγγι.

    

[Αφιέρωμα — Η Φαντασία και η Καρδιά — Τα καλύβια του βλάχου — Γυρισμός — Η ψαροπούλα — Στο περιβόλι — Η γύφτισσα — Ο αγαπητικός της λίμνης — Του βιολιτζή Μπαταριά το εγκώμιο — Η νιότη μου — Το αίμα — Η κόρη με τα δυο ονόματα — Η Μούσα — Στον ποιητή Μ. Μαλακάση — Η βαλανιδιά — Οι άγγελοι — Μια ζωή — Το χάρισμα — Η νιόπαντρη — Τα κανόνια — Το πανηγύρι του ψαρά — Μια πίκρα — Τα φλωριά — Τα ταπεινά — Η κιθάρα — Το καλοκαίρι — Ο πλάτανος

Κωστής Παλαμάς, «Η Φοινικιά»

Στο ∆ροσίνη, που το πρωτάκουσε.

Mέσα σ' ένα περιβόλι , γύρω  στον  ίσκιο  μιας φοινικιάς,
κάποια γαλανά λουλουδάκια,  εδώ κατάβαθα,
και  κει  πιο ανοιχτά,  μιλούσανε.
Πέρασ' ένας  ποιητής, (που  πέθανε τώρα),
και ρύθμισε το μίλημά τους έτσι:

Ώ Φοινικιά,  μας έρριξεν  εδώ ένα χέρι·
το χέρι  τό 'βαλε   καταραμένη Mοίρα;

Κωστής Παλαμάς, «Ταπεινωσύνη»

Ἡ περηφάνια μου εἶναι νὰ σταθῶ
γυμνὸς μπροστά σου· κάτου ἡ περηφάνια!
Σοῦ φέρνω τὴν ψυχή μου, ἀστάλωτον ἀνθὸ
τὴ σκέψη μου σοῦ φέρνω, τὴν ὀρφάνια,
σοῦ φέρνω τὴν ἀγάπη μου, τὴ φτώχια.
Ἦρθα, καὶ θέλω νὰ δεθῶ στοῦ πόθου σου τὰ βρόχια.

Κωστής Παλαμάς, «Ίαμβοι και ανάπαιστοι»

[Προλογικό]
Ταιριασμένοι οι Ανάπαιστοι
γενναία με τους Ιάμβους,
στίχων ύψωσαν τρόπαια
και τραγουδιών θριάμβους.

Κι ο Ποιητής πολέμαρχος
περνάει αρματοδρόμος·

σκλάβος ο κόσμος πίσω του

Κωστής Παλαμάς, «Σ'αγαπώ»

Σ' αγαπώ  με  τη  γλώσσα
του πουλιού  τ' αηδονιού
και με τ' άφραστα· μ' όσα
στο θαμπό μου το νου
μισοζούν, αργορεύουν
από  χάος  λαός,
κ'  εναγώνια   γυρεύουν
τη μορφή και το φως.

Κωστής Παλαμάς, «Σε μια που πέθανε»

 Μ. Μ.

Ζωούλα εσύ, που σ' έσβησε το φύσημα του Χάρου
στην αγκαλιά των απαλών ονείρων της αυγής, 
στη σκαλιστή δε δύναμαι λαμπράδα του μαρμάρου 
να σ' αναστήσω αθάνατη, φτωχός τραγουδιστής. 
Ω σωπασμένη μουσική, που η μνήμη δε μπορεί μου,
να θυμηθή τον ήχο σου και να τον ξαναπή, 
γι' αυτό με κάτι πιο βαθύ τη δένεις την ψυχή μου,

Κωστής Παλαμάς, «Χριστούγεννα»

Α΄
Τί φως και χρώμα κι εμορφιά να σκόρπιζε τ’ αστέρι
οπού στην κούνια του Χριστού τους Μάγους έχει φέρει!

Ποιός άγγελος το διάλεξε για τέτοιο ταχυδρόμο!
Τ’ άλλα τ’ αστέρια θα ’βλεπαν το φωτεινό του δρόμο,
κι από τη ζήλια θα ’τρεμαν… Αστέρι, σε ποιά χώρα
του απεράντου σ’ ουρανού να λαμπυρίζεις τώρα;

Συνεντεύξεις λογοτεχνών από το παρελθόν: «Κωστής Παλαμάς»

 Συνέντευξη του ποιητή πεζογράφου και θεατρικού συγγραφέα Κωστή Παλαμά (1859 - 1943) στην εφημερίδα «Αθηναϊκά Νέα» το 1936

Τι γράφετε τώρα; Δύσκολα τώρα γράφω∙ ως την τελευταία μου στιγμή θα με απασχολούν τα ποιήματά μου.

Πότε πρωτοδημοσιεύσατε έργο σας; Πολλά χρόνια πριν από τον πρώτο ποιητικό τόμο

Κωστής Παλαμάς, «Ω λιγοστοί, Ω διαλεχτοί!»

 Ὦ λιγοστοὶ κι ὦ διαλεχτοὶ κι ἀρίφνητοι αὔριο ἴσως!
Εἶναι μία ἀλήθεια κάτου ἐδῶ ποὺ τὴ χτυπάει τὸ μίσος,
εἶν᾿ ἐδῶ πέρα μία Ὀμορφιὰ ποὺ ἡ καταφρόνια δένει,
κι εἶν᾿ ἐδῶ πέρα μία Ἀρετὴ δειλὴ καὶ ντροπιασμένη.

Κωστής Παλαμάς, «Ο πιο τρανός καημός μου»

Την ώρα την υπέρτατη που θα το σβει το φως μου

αγάλια – αγάλια ο θάνατος, ένας θε να είν’ εμένα

ο πιο τρανός καημός μου.

Δε θα είν’ οι κούφιοι λογισμοί, τα χρόνια τα χαμένα,

της φτώχειας η έγνοια, του έρωτα η ακοίμητη

λαχτάρα,

Κωστής Παλαμάς, «Ο Ολυμπιακός Ύμνος»

Oι σύγχρονοι Oλυμπιακοί Αγώνες αναβίωσαν για πρώτη φορά το 1896 στην Αθήνα. Με αφορμή την τέλεσή τους ανατέθηκε, ένα χρόνο πριν, στον Κωστή Παλαμά να γράψει τον ύμνο των Oλυμπιακών Αγώνων, ο οποίος μελοποιήθηκε από τον Κερκυραίο συνθέτη Σπυρίδωνα Σαμάρα. Από την Oλυμπιάδα του Τόκιο, το 1952, καθιερώθηκε

Κωστής Παλαμάς, «Ύμνος εις την Αθήνα»

«Χαρά σ’ εσέ, χώρα λευκή και χώρα ευτυχισμένη!

Καμιά χώρα σ’ όλη τη γη, καμιά στην οικουμένη

δεν ηύρε τέτοιο φυλαχτό σαν το δικό μου μάτι.

Απ’ άλλες χώρες πέρασα γοργά – γοργά τρεχάτη

Κωστής Παλαμάς, «Ίσιος δρόμος»

 Το τραγούδι, η ντροπή μου
η ασάλευτη ζωή μου
Δάκρυα, λατρείες, τα πείσματα
όλα παραστρατίσματα

Κωστής Παλαμάς, «Η αρχή»

Σε ξένη χώρα γυριστής καλέστηκα σε γάμο,
η νύφη είναι πεντάμορφη, και μάγος ο γαμπρός,
και καβαλλάρης βρίσκομαι και τρέχω να προκάμω·
δεν έχει ο δρόμος τελειωμό κι όλο τραβάω εμπρός.

Κωστής Παλαμάς, «Η ελιά»

 Είμαι του ήλιου η θυγατέρα 

η πιο απ’ όλες χαϊδευτή. 

Χρόνια η αγάπη του πατέρα 

σ’ αυτόν τον κόσμο με κρατεί.  

Όσο να πέσω νεκρωμένη,

Κωστής Παλαμάς, «Το πανηγύρι στά σπάρτα»

Γιὰ κοίτα πέρα καὶ μακριὰ τὶ πανηγύρι
ποὺ πλέκουν τὰ χρυσὰ τὰ σπάρτα στὸ λιβάδι!
Στὸ πανηγύρι τὸ πανεύοσμο ἀπ᾿ τὰ σπάρτα
μὲ τὴ γλυκιὰν ἀνατολὴ γλυκοξυπνώντας
νὰ τρέξω βούλομαι κι ἐγὼ στὸ πανηγύρι,

Κωστής Παλαμάς, «Του βιολιτζή του Μπαταριά το εγκώμιο»

Γεια σου, καημένε Μπαταριά, της δοξαριάς τεχνίτη
κι αφέντη του βιολιού!
Με εσένα Ρούμελη πλατιά το στριμωμένο σπίτι
και ξάγναντο από ψήλωμα του ολόδροσου Ζυγού.

Κωστής Παλαμάς, «Στον ποιητή που έγινε κριτικός μου»

Ό,τι κι αν κάμης,
όπου να δράμης,
απ’ όποιο γένος,
δικός μου ή ξένος,
του κάκου ! Εμπρός σου