Ανδρέας Καρκαβίτσας, «Το σύγνεφο»

(Το διήγημα δημοσιεύτηκε στη συλλογή «Διηγήματα του γυλιού»)

Σαν καλός ο Αύγουστος εφέτος· ε;
— Ναι· μακάρι πάντα μας!
— Εγώ φοβόμουνα την αυγή.
— Και γω. Μα δεν άκουσες τα κοκόρια; Άμα λαλούν τα κοκόρια παράωρα ο καιρός αλλάζει.
— Και μαζί κι η τύχη μας.
— Βέβαια· στην τρίχα κρέμεται.

Ανδρέας Καρκαβίτσας, «Ο ζητιάνος» (απόσπασμα και η νουβέλα σε ψηφιακή μορφή)

Περιγραφή: Ο ζητιάνος είναι νουβέλα του Αντρέα Καρκαβίτσα, που δημοσιεύτηκε σε βιβλίο στα 1897, από το «Τυπογραφείον της Εστίας». Η νουβέλα αυτή γνώρισε μεγάλη επιτυχία και διαβάστηκε από γενιές Ελλήνων. Ο πρωταγωνιστής του έργου, ο Κώστας Τζιρίτης (ή Τζιριτόκωστας) υπήρξε η διάσημη λογοτεχνική φιγούρα της Ελλάδας, μέχρι την εμφάνιση του Αλέξη Ζορμπά του Καζαντζάκη. Το θέμα του έργου είναι η άφιξη του ζητιάνου από τα Κράβαρα (ορεινή Ναύπακτος) στο θεσσαλικό κάμπο και συγκεκριμένα στο χωριό Νυχτερέμι (σημερινός Παλιόπυργος Λάρισας) και οι καταστροφές που η άφιξή του θα φέρει στις ζωές των κατοίκων του χωριού. Σύμφωνα με τον λογοτεχνικό κριτικό Φώτο Πολίτη, «ο Τζιριτόκωστας δεν είναι απλώς ένας κοινός τύπος Κραβαρίτη. Είναι ο Έλλην πολιτικός, ο Έλλην επιστήμων, ο Έλλην χρηματιστής ή έμπορος, ο ολέθριος “έξυπνος” Ρωμηός της εποχής μας.»

A' Tο συναπάντημα

Ανδρέας Καρκαβίτσας, «Λόγια της πλώρης» (τα 20 διηγήματα)

Τα Λόγια της πλώρης είναι η πιο γνωστή συλλογή διηγημάτων του Ανδρέα Καρκαβίτσα. Περιλαμβάνει 20 διηγήματα που δημοσιεύτηκαν τα περισσότερα στο περιοδικό «Εστία» από το 1893 και έπειτα. Είναι σύντομες ιστορίες που αναφέρονται στη θάλασσα και τους ναυτικούς, τους βιοπαλαιστές που αρμενίζουν στα νερά της Μεσογείου. Η θάλασσα είναι ο πρωταγωνιστής των διηγημάτων, η μεγάλη αγάπη αλλά και το στοιχειό με το οποίο παλεύουν καθημερινά οι ναυτικοί για να τα βγάλουν πέρα στη σκληρή ζωή τους.

Βιογραφία: Ανδρέας Καρκαβίτσας (1865-1922)

O Aνδρέας Kαρκαβίτσας (1865-1922), κύριος εκπρόσωπος του ηθογραφικού διηγήματος, μετά τον Παπαδιαμάντη, γεννήθηκε στα Λεχαινά Hλείας. Ήταν πρωτότοκος γιος του Δημητρίου Καρκαβίτσα και της Άννας το γένος Σκαλτσά. 

Είχε τέσσερις αδερφούς και τέσσερις αδερφές. Τα πρώτα γράμματα έμαθε στη γενέτειρά του και δεκατριών χρόνων πήγε στην Πάτρα για γυμνασιακές σπουδές.