Κώστας Βάρναλης, «Ελεύθερος κόσμος» (ποιητική συλλογή - 1965)

    ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΚΟΣΜΟΣ (1965)
        
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
 Πρόλογος
 Τρίπτυχο
 Δούλος τρίδουλος
 Κύκλος
 Χρυσή πατρίδα
 Τέρμα
 Ιστορία

Κώστας Βάρναλης, «Πρόλογος»

Γράφε, Ιστορία, τα ψέματά σου αράδα
και βλόγα το Φονιά, βρίζε το Θύμα!
Κι Αρετή, των δρομάκων σουσουράδα,
τον κάθε σωματέμπορά σου τίμα.

Και συ, Νόμε, των άνομων ασπίδα,
σαν τη μαϊμού από κλώνο σ’ άλλον πήδα
κι απ’ την κορφή με την ουρά κρεμάσου,

Κώστας Βάρναλης, «Τρίπτυχο»

I. Ο ΓΙΟΚΑΣ
Άγαλμα ο Τοτός,
ήλιος απλωτός,
κολυμπά στη βούλα
και δικά τ’ είν’ ούλα.

Είκοσι χρονώ...
Θάλασσα, ουρανό

Κώστας Βάρναλης, «Δούλος τρίδουλος»

Λαφρί στομάχι, ξάπλα στο σανό
(δυο φαγιά την ημέρα είναι πολύ!)
ξυπνούσε τα χαράματα πουλί
με τα φτερά των είκοσι χρονώ.

Η πλάση θάμ', ανθρώποι και στοιχεία,
τα πάντ’ αγάπη, λευτεριά, ησυχία.
Κελαηδάνε πουλιά, νερά κι αγέρας

Κώστας Βάρναλης, «Κύκλος»

Στον κόσμον ήρθες άνοιξη, αυγινή.
Λάμπανε κάμποι, θάλασσα, ουρανοί
και φως δεν είδες απ’ την πρώτη μέρα
ως την πιο μαύρη και στερνή σου εσπέρα.

Μα `χες πατρίδα, θεό και βασιλιά.
Δεν είχες, (κι όμως έλπιζες!) δουλειά.
Σκυμμένος δεν ασήκωνες κεφάλι

Κώστας Βάρναλης, «Χρυσή πατρίδα»

Ήλιος, βουνά και θάλασσα χρυσά
κι οι μέσα κόσμοι, ο αγέρας που φυσά.
Χρυσόμηνας, χρυσάνθια, χρυσοπώρες,
χρυσές κι απ’ την αυγή ώς το δυσμά οι ώρες.

Τράβ’ ανοιχτά στον Παρνασσό. Φαντάσου
τη Μούσα να πορεύεται κοντά σου.

Κώστας Βάρναλης, «Τέρμα»

Εδώ, π’ ανταμωθήκαμε, αδερφοί,
δεν είναι πλατωσιά μηδέ κορφή,
μήδ’ άκρα του πελάου και τ’ ουρανού.
Το βάθος είναι τ’ άσωτου Κενού.

5 Δεν πέσαμε μονάχοι στ’ αναιώνια
σκοτάδια. Μας γκρεμίσαν τα τελώνια

Κώστας Βάρναλης, «Ιστορία»

Ως εδώ και σταμάτησε, δίχως να φτάσει.
Δε λιμπίζεται πια κι ας μην έχει χορτάσει.
Κοπαδιάρικα πλήθη μπροστά προχωράνε...
Δε λυπάσαι κι ελπίζεις, φτωχέ βετεράνε!

Χωρίς όνομ', αλόγιστ’ ανέμου σαρίδια,
με την ίδια κοψιά και τη γνώμη την ίδια...

Κώστας Βάρναλης, «Οι γέροι του νησιού»

Στου μόλου τη μπασιά ρημάδι ο μύλος.
Στο πεζούλι, στ’ απόσκιο, καλοκαίρι,
καθόνται οι γέροι του νησιού, ναυάγια!
Θάλασσα πίσω, θάνατοι μπροστά τους.

Ασάλευτοι ώρες, διπλωμένοι απάνου
στα μπαστούνια, κοιτάζουνε το χώμα,

Κώστας Βάρναλης, «Οδός Σταδίου»

Ποιος;.. Πού;.. Και πότε; Εξήντα χρόνια τώρα!
Κι όλα μάτσο δεν κάνουνε μιαν ώρα!
Τότε κάθε μου γνώμη κι έργο, νίκη.
Τώρα κουτσοπηδάω με δεκανίκι.

Κι αυτός, που τονε πάνε από το χέρι
τυφλόν, ποιος είναι; Μήδ’ αυτός το ξέρει!
κι ας βίγλιζεν απ’ την κορφή του Αιώνα

Κώστας Βάρναλης, «Απανταχούσα»

Σκότωνε τον μπαμπά σου με μπαλτά
για το μισό χωράφι. Κι από τα
δεκατρία το κοράσι σου, πιτσούνι,
ξεκοίλιαζέ το, γέροντα, στη χούνη.

Αδερφή κι αδερφός, άνομα μέλια,
πετάτε το μπαστάρδικο στ’ αμπέλια.

Κώστας Βάρναλης, «Γάλα αντρειάς και λευτεριάς»

Ήταν δεν ήταν έντεκα χρονώ.
Κολύμπαγε στη θάλασσα γυμνό
κι άκρην άκρη στα κρούσταλλα νερά,
φως και χαρά μες στη φωτοχαρά.

Πρωτόβλεπε τη θάλασσα. Και πρώτη
φορά `μπαινε στην μπλάβη αιωνιότη.

Κώστας Βάρναλης, «Ήλιε μου»

Ήλιε, με τι λαχτάρα σ’ αναμένω
να πεταχτείς από τον Υμηττό,
να ιδώ το σύμπαν άξαφν’ αναμμένο
και να κρατάει το θάμα ένα λεφτό.

Κι ύστερα; Κάμποι πράσινοι. Περπάτα
σε κατάμαυρα φονικά ρηγάτα...
Αγιόκλημα, γλισίνα, μπουγκενβίλια

Κώστας Βάρναλης, «Ψυχοδύναμη»

Μέρα χρυσή, κατάχρυση, μα πώς ναν τη χαρείς;
Κι ο μπάτης ο ανοιξιάτικος στα στήθια σου βαρύς.

Απρίλης με το Θάνατο χορεύουν και γελούνε
κι όσα λουλούδια και καρποί, ξέν’ άρματα σε κλειούνε.

Ετούτ’ οι σκότεινοι άνθρωποι σκοτώνουν την ημέρα,
τ’ ασήκωτο κεφάλι τους βαραίνει τον αέρα.

Κώστας Βάρναλης, «Η αληθινή Ελλάδα»

—Ξένε, σε πληγώνει το μεγάλο φως,
οι σοφοί προγόν’ , οι στίχοι της Σαπφώς,
πατριδολογάδες ρήτορες γαλιάντροι,
στρατηγοί αλογάδες και Μεγαλεξάντροι;

—Μάιδε αρχοντολόγια, "λεύτερα" και "θεία"
και παπαδοσόγια με Ψευτοπυθία,

Κώστας Βάρναλης, «Στην εξορία»

 Μας τα σιδεροδέσανε τα χέρια
και μας κλείσαν ολούθε μαλιχέρια.

Μας μετρήσανε, κάπου εξηνταριά,
και μας ζυγιάσαν την ψυχή — βαριά!

Μουδιάσανε σφιχτόδετα καιρό
χέρι δεξί με χέρι αριστερό.

Κώστας Βάρναλης, «Άνοιξη»

I
Αυγή πρωτανοιξιάτικη στην άπλα της θαλάσσης,
ανάκουστα διανέματα στη φυλλωσιά της λεύκας.
Σε φυλλοκάρδια εφηβικά της προσδοκίας λαχτάρα.
Ακράταγα τα ψυχωμένα κι άψυχ’ αναμένουν
ξανά το μέγα κάλεσμα για τον αιώνιον κύκλο.
Μα δε βολεί να κινηθούνε, σάμπως καρφωμένα,

Κώστας Βάρναλης, «Λεβεντομάνα Ρούμελη»

Ηρώων γεννήτρα, Ρούμελη, κι ανταρτομάνα
σ’ εσέ πρωτοχτυπάει του Σηκωμού η καμπάνα
από τα χρόνια τα παλιά, το Εικοσιένα,
κάθε που η γη σου χάνεται. Δόξα σ’ εσένα!

Της λευτεριάς αθάνατη λεβεντομάνα,
άκου το Γοργοπόταμο, την Αλαμάνα,

Κώστας Βάρναλης, «Στους Μπελογιάννηδες»

Χαραυγή κατεπάνω του θανάτου
βάδιζεν η καρδιά σου, Παλληκάρι,
λες κι ήταν άλλος: Άγουρος που ορθρίζει
ν’ ανταμώσει κρυφά την πρώτη αγάπη.

Σε κάθε βήμα ψήλωνε η κορφή σου,
το ηλιοστεφάνι τ’ ουρανού να φτάσει.

Κώστας Βάρναλης, «Στον ήρωα Λαμπράκη»

Σε φάγαν οι φασίστες σκύλοι, Ελλάδα,
με μάσκα ή χωρίς μάσκα, ξένοι, ντόπιοι.
εσύ `σουνα, Λαμπράκ', η αιώνια Ελλάδα,
φως, αρετή, παλικαριά και πρώτος!

Χρόνια και χρόνια, Μάνα οι δουλεμπόροι
σε σουρνανε στη λάσπη και στη νύχτα.