Οδυσσέας Ελύτης, «Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας»

Η συλλογή Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας εκδόθηκε το 1982 (από τον εκδ. οίκο Ίκαρος). Τρία χρόνια μετά την απονομή του Νομπέλ Λογοτεχνίας. Τα «Τα τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας» αποτελούνται από τρεις ενότητες. «Ο κήπος βλέπει», «Το αμύγδαλο του κόσμου» και «Ad Libitum». Στο βιβλίο «The Collected Poems of Odysseus Elytis» επισημαίνεται ότι ο λυρισμός είναι αιχμηρός και το ύφος λόγου λάμπει. Παράλληλα, οι αναφορές του ποιητή πολλές και οι διαχωρισμοί του φαινομενικά αταίριαστοι. Ενώ δεν είναι. Κάθε ένα από τα τρία ποιήματα έχει εφτά τμήματα. Σε καθένα θρηνεί για τη δύσκολη θέση της ανθρωπότητας. Ακουμπά πάνω

Οδυσσέας Ελύτης, «Η συναυλια των γυακινθων»

I
Στάσου λιγάκι πιο κοντά στη σιωπή
και μάζεψε τα μαλλιά της νύχτας
αυτής που ονειρεύεται γυμνό το σώμα της.
Έχει πολλούς ορίζοντες, πολλές πυξίδες,
και μια μοίρα που καίει ακούραστη κάθε φορά
και τα πενήντα δύο χαρτιά της.
Ύστερα ξαναρχίζει με κάτι άλλο - με το χέρι σου,

Οδυσσέας Ελύτης, «Πέμπτη, 9»

Θα 'ναι κάποιο από κείνα τα σπίτια στον κισσό
τα κλειστά κι ακατοίκητα που 'λυσε το λουρί
από τ' αποτρόπαια γεγονότα μέσα του

Kαι νιώθεις τώρα ν' αμολιούνται πάνω σου τα ουρλιά-
    σματα
κείνες τις πρώτες δαγκωνιές από την εποχή του Aδάμ
τις μασέλες του γέροντα που τολμούσε ακόμη ν' αγα-

Οδυσσέας Ελύτης, «Δώρο Ασημένιο Ποίημα»

Ξέρω πως είναι τίποτε όλ' αυτά και πως η γλώσσα
που μιλώ δεν έχει αλφάβητο

Aφού και ο ήλιος και τα κύματα είναι μια γραφή συλ-
λαβική που την αποκρυπτογραφείς μονάχα στους και-
ρούς της λύπης και της εξορίας

Kι η πατρίδα μια τοιχογραφία μ' επιστρώσεις διαδο-
χικές φράγκικες ή σλαβικές που αν τύχει και

Οδυσσέας Ελύτης, «Τετάρτη, 1»

Oλοένα τ' άλογα μασούν λευκά σεντόνια κι ολοένα ει-
σχωρούν θριαμβευτικά μέσα στην Aπειλή.

Δρυς, οξιές, βαλανιδιές, ακούω να σέρνονται στη σκεπή
της παλιάς καρότσας όπου ρίχθηκα όπως όπως να φύ-
γω. Ξαναπαίζοντας ένα έργο που γυρίστηκε κάποτε
στα κρυφά και πάλιωσε χωρίς να το έχει δει κανένας.

Οδυσσέας Ελύτης, «Τετάρτη, 29»

Eίναι κάτι νύχτες τώρα τελευταία, που ακούω πέ-
διλα στις πλάκες, θροΐσματα υφασμάτων και λέξεις
άγνωστες που μοιάζουν πικρές και δυνατές σαν αγριό-
χορτα: "ύρφη" "σαραγάνδα" "τίντελο" "δελεάνα"...
Ώσπου πια "μου την έδωσε" χθες βράδυ και στάθηκα
γυμνός μπρος στον καθρέφτη.

Οδυσσέας Ελύτης, «Ο κήπος με τις αυταπάτες» (αποσπάσματα)

Το αντίθετο που κυριαρχεί στην ζωή μας , μη μπορώντας να ελέγξουμε τα γεγονότα που έτσι κι αλλιώς θα γίνουν όπως κι αν τα αντιμετωπισουμε, είτε αποδέχοντας τα απλώς είτε αφήνοντας τα να μας επηρεάζουν: «ανέκαθεν στον κόσμο αυτό βασιλεύει μια κάποια όπως θα λέγαμε άνισος ισομετρία».

Ο τόσο μα τόσο περίπλοκος – πολύπλοκος άνθρωπος που δεν είναι παρά ένα απλό σπίρτο με στιγμιαία λάμψη που αν την είδες, είδες. Τιμή σε όλα τα ασήμαντα –

Συνεντεύξεις λογοτεχνών από το παρελθόν: «Οδυσσέας Ελύτης»

Μια σπάνια συνέντευξη που έδωσε ο Οδυσσέας Ελύτης στον Ρένο Αποστολίδη στην Ἐφημερίδα «Ἐλευθερία» στις 15 Ιουνίου του 1958. Ο μοναδικός λόγος του Ελύτη παραμένει δραματικά επίκαιρος.

Οδυσσέας Ελύτης, «Το Φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη Ομορφιά»

Μ᾿ ἕνα τίποτα ἔζησα

Μονάχα οἱ λέξεις δὲ μοῦ ἀρκούσανε

Σ᾿ ἑνὸς περάσματος ἀέρα

ξεγνέθοντας ἀπόκοσμη φωνὴ τ᾿ αὐτιά μου

φχιὰ

φχιοὺ φχιού

Μάνος Χατζιδάκις, «Στον Οδυσσέα Ελύτη»

 Ό,τι χάραζε σε στίχους τάπαιρνε
η θάλασσα πούχε στα χέρια του.
Ό,τι ζωγράφιζαν τα χείλη του
τάσβηνε ο ουρανός πούχε στα μάτια του
κι έτσι δεν μπόρεσε να δει αν έπρεπε

Οδυσσέας Ελύτης, «Ωδή στη Σαντορίνη»

Βγήκες από τα σωθικά της βροντής
Ανατριχιάζοντας μες στα μετανιωμένα σύννεφα
Πέτρα πικρή, δοκιμασμένη, αγέρωχη
Ζήτησες πρωτομάρτυρα τον ήλιο
Για ν’ αντικρίσετε μαζί τη ριψοκίνδυνη αίγλη

Οδυσσέας Ελύτης, «Περασμένα Μεσάνυχτα»

     Περασμένα μεσάνυχτα σ’ όλη μου τη ζωή

Σαν σε χαμηλωμένο Γαλαξία το κεφάλι μου βαρύ

Κοιμούνται οι άνθρωποι με τ’ ασημένιο πρόσωπο· άγιοι

Που άδειασαν από τα πάθη κι ολοένα τους φυσάει ο αέρας μακριά

Ο Ελύτης γράφει για το θάνατο του ποιητή Γ. Σαραντάρη στο αλβανικό μέτωπο…

«…Ήταν η πιο άδικη απώλεια. Θα προσπεράσω λοιπόν για να τις ξαναπιάσω, ίσως κάποτε κι αλλού, τις σκληρές μέρες της Αλβανίας. Όμως θέλω τη στιγμή αυτή, απροκάλυπτα, να καταγγείλω το επιστρατευτικό σύστημα που επικρατούσε την εποχή εκείνη και που, δεν ξέρω πως, κατάφερε να κρατήσει στα Γραφεία και στις Επιμελητείες όλο τα χοντρόπετσα θηρία των

Οδυσσέας Ελύτης, «Η τρελή ροδιά»

 Πρωινό ερωτηματικό
κέφι à pleine haleine

Σ’ αυτές τις κάτασπρες αυλές όπου φυσά ο νοτιάς
Σφυρίζοντας σε θολωτές καμάρες, πέστε μου είναι η τρελή ροδιά

Οδυσσέας Ελύτης, «Κλίμα της απουσίας»

 I
Όλα τα σύννεφα εξομολογήθηκαν
Τη θέση τους ένας καημός δικός μου επήρε
Κι όταν μες στα μαλλιά μου μελαγχόλησε
Το αμετανόητο χέρι

Οδυσσέας Ελύτης, «Γυμνός, Iούλιο Μήνα»

Γυμνός, Iούλιο μήνα, το καταμεσήμερο. Σ' ένα στενό κρεβάτι, ανάμεσα
σε δυο σεντόνια χοντρά, ντρίλινα, με το μάγουλο πάνω στο μπράτσο μου
που το γλείφω και γεύομαι την αρμύρα του.
Kοιτάζω τον ασβέστη αντικρύ στον τοίχο της μικρής μου κάμαρας.

Οδυσσέας Ελύτης, «Κυριακή, 19»

Γαλήνη σαν της Kυριακής που λείπουνε όλοι
σ' ένα δωμάτιο που του αφαίρεσα τα αισθήματα.

Πλανιέται κάποια πιθανότητα θανάτου
υπέροχου με σκαλιστές επάνω στο γυαλί ορχιδέες.

Οδυσσέας Ελύτης, «Λακωνικόν»

O καημός του θανάτου τόσο με πυρπόλησε, που η λάμψη
 μου επέστρεψε στον ήλιο.

Kείνος με πέμπει τώρα μέσα στην τέλεια σύνταξη της
 πέτρας και του αιθέρος,

Οδυσσέας Ελύτης, «Η Τοιχογραφία»

Έχοντας ερωτευθεί και κατοικήσει αιώνες μέσ' στη
θάλασσα έμαθα γραφή και ανάγνωση

Ώστε τώρα να μπορώ σε μεγάλο βάθος πίσω τις
γενιές απανωτές όπως αρχίζει ένα βουνό προτού τε-

Οδυσσέας Ελύτης, «Ο Φυλλομάντης»

Aπόψε βράδυ Aυγούστου οχτώ
Nαυαγισμένο στα ρηχά των άστρων
Tο παλιό μου σπίτι με τα σαμιαμίθια
Kαι το χυμένο το κερί στο κομοδίνο επάνω
Πόρτες παράθυρα ανοιχτά